Faktoring şirketlerinin usulsüz icra işlemlerine itiraz, menfi tespit ve ödenen paranın (istirdadı) geri alınması davaları

Genel Olarak Faktoring

Faktoring; “Müşterinin üçüncü şahıs olan borçlu karşısındaki mal tesliminden veya işgörme/hizmet ediminden ileri gelen alacaklarının karşılığını, alacağın tahsilinden önce avans olarak ödeyerek alacağın tahsil edilmemesi riskinin ve müşteri için borçlunun muhasebesinin tutulması, ihtar işlemleri gibi işgörme/hizmet edimlerinin üstlenilmesi suretiyle devir ve satın alınması” olarak tanımlanmaktadır (Kocaman Arif, Faktoring İşlemlerinin Hukuki Niteliği, s. 21) Faktoring hizmetleri ise; Kredi Riskini Karşılama; Tahsilat ve Muhasebe; Fonlardan Avans, şeklinde özetlenebilir.

Faktoring Şirketlerinin Usulsüz Devraldığı Alacaklar 

Faktoring şirketlerinin ekonomik istikrarı ve güveni zadelemelerini engellemek ve işleyişlerini belirli bir düzene tabi tutmak için faaliyetlerine bazı sınırlamalar getirilmiştir. Bu kapsamda örneğin faktoring şirketleri teminat mektubu veremezler, mevduat veya bir ivaz karşılığı para toplayamazlar. Aynı şekilde faktoring şirketleri çek, bono (senet) poliçe gibi kambiyo senetlerine dayansa bile, bir mal veya hizmet satışından kaynaklanmayan ve mal ve hizmetin satışına ilişkin fatura veya benzeri belgelerle belgelendirilemeyen alacaklar satın almaları ve tahsilini üstlenemezler.

Böylece faktoring şirketlerinin kuruluş amacına uygun olarak ticaret hayatının akışını kolaylaştırması, alacakların tahsili ile nakit akışının kolaylaştırılması amaçlanmış; diğer yandan faktoring şirketlerinin birer tefeci gibi hareket etmesini engellemek, bu şirketlerin hatır için verilmiş çek ve senetlerle, gerçek bir ticari faaliyete dayanmayan ve sadece esas borç ilişkisinden bağımsız veya gerçek olmayan yeni bir borç doğurarak bunu faktorin şirketine satmayı amaçlayan girişimlerin önlenmesi amaçlanmıştır.

Faktoring Şirketinin Faturaya Dayanmayan Evrakı İcra Takibine Konu Etmesi

Faktoring şirketleri devir aldığı alacak, bir kambiyo senedinden kaynaklanıyor olsa bile alacağı doğuran temel ilişkiye ait fatura veya benzeri belgelerle belgelenmelidir. Faktoring şirketinin müşterisinden devraldığı bir alacağı icra yoluyla takip edebilmesi için; faktoring sözleşmesi ile beraber, alacağı doğuran temel satım ilişkisine ait fatura ve benzeri belgeleri de icra dosyasına ibraz etmek zorundadır. Faktoring şirketi ile kambiyo senedini kendisine ciro eden arasında bu şekilde bir Faktoring sözleşmesi bulunmaması halinde çek, bono veya poliçe faktoring şirketine geçmemiş sayılır. Faktoring şirketi, kambiyo senedine dayalı alacağı temlik alırken yukarıda bahsedilen yükümlülüğünü yerine getirdiğini ve çek, bono veya poliçenin, bir mal veya hizmet satışı sonucu temlik alındığını kanıtlayamamışsa bu kambiyo senetlerini icra takibine koymaya yetkili değildir. Bunun amacının uygulamada boş ve hileli ve hatır için verilen çek ve senetlerin faktoring şirketlerince devir alınmasını önlemek olduğu kabul edilmektedir (Ünal Tekinalp, Banka Hukukunun Esasları, s. 497).

Faturasız Çek ve Senetle İcra Takibi Başlatan Faktoring Şirketine Karşı Açılabilecek Davalar

Faktoring şirketi bir mal veya hizmet satışından doğmuş ve doğacak fatura ve benzeri belgelerle desteklenmeyen alacakları usule aykırı olarak satın alır ve tahsilini üstlenirse çek veya senedi ibrazı nedeniyle ödemek zorunda kalan kişi sebepsiz yere ödediği paranın geri ödenmesini dava edebilir. Faktoring şirketi tarafından girişilen icra takiplerine karşı ise borca itiraz, takip kesinleştikten sonra borçlu olmadığının tespiti, çek iptali ve teminat karşılığı ödenen meblağın iadesi ve icra takibi sonucunda borç ödenmek zorunda kalınırsa istirdat davalarının açılması mümkündür. Bu davalarda davacı alacağın gerçek olmadığını iddia ettiğine göre, bu iddianın ve faktoring ilişkisi içerisindeki davalıların ticari kayıtlarının oluşturulacak bir bilirkişi heyeti vasıtasıyla tetkiki gerekir.

Son arama kelimeleri:

  • hatır çeki
  • hatir ceki tahsilati

Facebook yorumları

adet yorum

Powered by Facebook Comments

Avukat, Arabulucu Şamil Demir (LL.M, MCIArb) 1976 Yılında Ankara’ da doğmuştur. 1997 yılında Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesinden, 2011 yılında Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Özel Hukuk yüksek lisans programından mezun olmuştur. 1998 yılından bu yana Ankara Barosuna kayıtlı olarak serbest avukatlık yapmaktadır. 14.11.2013 tarihinden bu yana Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Siciline kayıtlı arabulucudur. İngilizce bilmektedir. Evli, bir çocuk babasıdır. Şamil Demir, şu kurumlara üye ve akreditedir: - Ankara Barosu (Sicil No: 13560) Türkiye Barolar Birliği (Sicil No: 43868) - Adalet Bakanlığı HİGM Arabuluculuk Daire Başkanlığı (Sicil No: 0002) - Alternatif Uyuşmazlık Çözümleri Derneği (Başkan) - Chartered Institute of Arbitrators (MCIArb, Mediator Member: 36195) - International Mediation Institute, Certified Mediator Mediators Beyond - Borders International, Member World Mediation Organization, Fellow

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir