İçerik açısından sıkıntı çeken internet sitelerinin yöneticilerinin ve üyelerinin, kaynak göstermeden veya kendi yazılarıymış gibi yayınladıkları eserler kanunlarımızda konunuyor mu? Blog yazıları da bu korumaya dahil mi? Blog yazarlarının ve blogların ikinci sınıf site olarak görülmesi yönündeki eğilim nedeniyle, bloglardan aşırma yapmak konusunda rahat davranıldığı gözlemenmektedir. Ama bu genel kanının aksine, özgün her eser, ister blogda isterse şaşalı bir web sitesinde yayınlamış olsun, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu tarafından gerek cezai gerekse hukuki düzenlemelerle korunmaktadır.
Bir eserin sahibinin kim olduğunun anlaşılabilmesi, öncelikle blogun kime ait olduğunun belli olmasına da bağlıdır. Bu nedenle yazılarının korunmasıni isteyen yazarların öncelikle bloglarından kim olduklarının anlaşılması gerekir. Bundan sonra yayınladıkları yazının alıntı mı yoksa kendilerine mi ait olduğu konusundaki işaret ve ifadelerin net olması gerekir. Alıntı yapılması konusunda yapılacak bir uyarı da sizin bu konudaki niyetinizi belli etmenizde etkili olacaktır. Ama belirtmeseniz de kanuni korumaya sahipsinizdir.
İzinsiz yayın ile ilgili en çok dikkat edilmesi gereken konulardan birisi ise, başka ortamda yayınlamaya ilişkin iznin “yazılı olması” gerektiği ile ilgilidir. Eseri yayınlayan kişi veya kurum, yazılı izinle yayın yaptığını ispat etmesi gereken taraftır. Bu nedenle başka uyuşmazlık çıkmaması için yazılı izin konusuna özen gösterilmelidir.
Eserin bir haber sitesinde, blogda, forumda, gazetede, dergide izinsiz yayınlanması halinde başvurabileceğiniz hukuki yol, haksız tecavüzün önlenmesi veya buna son verilmesi, maddi ve manevi hakların korunması ve tazmini talebiyle Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesine dava açmaktır. Bu mahkemenin kurulu olmadığı yerlerde, blog yazarları yerleşim yerlerindeki asliye hukuk mahkemelerinde aynı davayı açılabileceklerdir.
Aynı eylem ile ilgili başvurulabilecek cezai yollar da mevcuttur. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) “birçok türde blog hırsızlığını” cezalandıran hükümler içerir. Buna göre eseri izinsiz yayınlanan kişi, yerleşim yeri Cumhuriyet Savcılığına dilekçeyle başvurarak suç duyurusunda bulunabilecektir. Bu başvuru esere yapılan tecavüzün öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır. Aksi halde zamanaşımı nedeniyle şikayet hakkı düşmüş olacaktır. Zarar gören gerek tazminata ilişkin davasını gerekse, savcılığa yaptığı suç duyurusunu ispat etmek için, gerekli verileri toplamalıdır. İzinsiz yayınlayan internet sitesinin ekran görüntüsünün alınması işe yarayabilir.
FSEK ‘nun 71. maddesi hangi hallerin cezalandırıldığını açıkça düzenlemektedir. Buna göre:
- Başkasına ait esere, kendi eseri olarak ad koyan kişi altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezasıyla cezalandırılır. Bu fiilin dağıtmak veya yayımlamak suretiyle işlenmesi hâlinde, hapis cezasının üst sınırı beş yıl olup, adlî para cezasına hükmolunamaz.
- Bir eserden kaynak göstermeksizin iktibasta bulunan kişi altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezasıyla cezalandırılır.
- Hak sahibi kişilerin izni olmaksızın, alenileşmemiş bir eserin muhtevası hakkında kamuya açıklamada bulunan kişi, altı aya kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
- Bir eserle ilgili olarak yetersiz, yanlış veya aldatıcı mahiyette kaynak gösteren kişi, altı aya kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
- Bir eseri, icrayı, fonogramı veya yapımı, tanınmış bir başkasının adını kullanarak çoğaltan, dağıtan, yayan veya yayımlayan kişi, üç aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasıyla cezalandırılır.
İnsanlarda telif haklarına ilişkin duyarlılığın gelişmesi yanında, blog servis sağlayıcılarına da teknik görevler düşüyor. Sayfaların “kopyalanamaz” olması, içerik hırsızlığını azaltacaktır. Örneğin milliyet blog yazılarının seçilerek kopyalanması mümkün değildir. Blogger, blogcu gibi yoğun kullanılan servis sağlayıcıları, kopyalanamaz sayfalarla telif haklarının korunmasına teknik açıdan destek olabilirler.
Bu sitenin yazıları “WordPress – No Copy” eklentisi ile korunmaktadır. Çoğu yazı hırsızlığının RSS beslemelerine abone olunarak yapıldığı düşünüldüğünde, beslemelerde yazının tamamını değil, özetini yayınlamanızı tavsiye ederim. WP kullanıcıları bunu okuma ayarlarından kolayca ayarlayabilirler. Resimleri kopyalanmaktan korumak pek mümkün olmasa da en azından bandwich hırsızlığından korunmak için server panelinizden hotlink protection özelliğini etkinleştirmenizi öneririm.
Şamil Bey,
Konu hakkındaki bilgilendirmeniz için çok teşekkür ederim ancak bir sorum var. İlgili yazıların yazılı dökümünü PTT vasıtasıyla kendimize yollasak resmi bir kurum olduğu için kanıt yerine geçer midir?
Vermiş olduğunuz faydalı bilgiler için teşekkür ederim,
Bahadır
Yazının kime ait olduğunu ya da nerede önce yayınlandığını ispat etmek en büyük sorunlardan birisi. Bu konuyu mahkemelere anlatmak da zor maalesef. Kendinize yolladığnı mektubun içinde ne olduğunu anlatmakta da zorlanabilirsiniz.
Merhabalar Şamil bey,
Kendi yaptıgım (ördüğüm-ürettiğim) ve yapım aşamalarını resimlerle yayınladıgım örgü-dantel v.s gibi çalışmalarımın bulundugu bir hobi blogum var.
Bir kaç forum ve bunların üyeleri bu çalışmalarımı izinsiz copy/paste yaparak kendi sitesine eklemektedirler.
Bir-iki tanesine bu konuda uyarı yapma geregi hissetim artık, fakat biri beni hiç kaale almazken bir digeri resimlerin üzerinde blog adresin var altınada alıntı yazdım daha ne istiyorsun diyor.
Öncelikle her iki forumu savcılıga verdim ve blogumda da kendimce mücadele etmeye başladım bunlara karşı çünkü bu konuda sıkıntı yaşayan birçok bayan blogcu var, fakat yazdıgım bir yazıda kendisine “hırsız” dedigim için beni savcılıga verecegini iddia ediyor.
Sevgilerimle Nur.
Forumlar yazarlar için tam bir baş belasına dönüşmüş durumda. Bilinçsiz forum kullanıcıları, gerçekten yenilik getiren ve dikkat çekici yazıları foruma kopyalayarak “iyi bir şey” yaptıklarını zannediyorlar. Hatta telif haklarına ilişkin bu yazının bile kopyalanabiliyor olması, olayın vehametini gözler önüne seriyor.
Yazarların bu konuyla ilgili mücadelelerinin yoğunlaşıyor olması önümüzdeki dönemde çok kullanıcılı ve kontrolden çıkmış forumları zora sokacağa benziyor.
Yasal yollar yanında bu tür sitelerin beslendiği arama motorlarına yapılacak şikayet de ayrı bir seçenek. Bunun için aşağıdaki linki kullanabilirsiniz:
http://www.google.com/support/contact/bin/request.py?contact_type=Google_legal&hl=tr
Ayrıca yeni yazdığım yazıyla alıntı yapmak konusundaki kafa karışıklığını giderdim:
http://www.samildemir.av.tr/2009/05/kopyala-yapistir-yazarlik/
Merhaba. Nur arkadaşımın sayfasından geldim. Onun bahsettiği şikayetler malesef benim içinde geçerli. Üstelik daha da farklı birşey yaşadım. Kendi emeğim olan bir modelin resmini alıp bir motif makinesi firması ambalajında resmimi kullanmış.Yine bir blogcu arkadaş farkedip kutunun resmini çekip yollamış. Üzerinde herhangi bir adres yokmuş.
merhebelar
http://www.flickr.com adresinde fotoğraflarımızı yayınlıyoruz.
benim başıma ciddi bir vaka gelmemekle beraber fotoğrafı izinsiz bir şekilde Türkiye’nin sayılı gazetelerinin web sayfalalarından tutun da resmi kurumlara kadar farklı ortamlarda kullanıldığına (kimisinin fotoğrafları kırpılarak, kimisinin farklı şekillerde) şahit oluyor duyuyoruz bu durumda bloglardaki gibi fotoğraflarımız için de web ortamında veya basılı olarak kullanılan eserler için aynı kaideler GEÇERLİDİR.
[...] Blog Yazarlarının Telif Hakları, -bağlantı [...]
Çok teşekkürler faydalı bir yazı olmuş. İzninizle blogumda bu bilgilendirici ve bilinçlendirici yazınızdan bahsetmek isterim.
Sevgiler
Bizim için çok detaylı açıklayıcı güzel bir yazı . Bu konuda o kadar sıkıntımız var ki. Forumlarda bizim fotoğraf adreslerimizle yayınlanıp bir de üzerimizden hosting kapasitemiz kullanılıyor bu da olayın başka yönü, onun için tedbirler geliştirdik.
wordpress no copy eklentisini hemen inceliyoruz. Çok teşekkürler.