Meslek ustalarının dediği gibi çoğu avukat kariyerindeki gelişimini deneme yanılma yoluyla sağlamakta. Avukat çoğu zaman kendisi dışında gelişen olay ve tercihlere uyarak mesleki yönünü belirlemekte, uzmanlaşmasını ve bilgi birikimini kendisine gelen dava ve işler belirlemektedir. Bunun yanında yine deneme yanılma veya gözlem yoluyla geliştirilen tavır ve yaklaşımlarla, kendi çevresinden alabileceği ve duydukları örneklerle mesleklerini yürütmekteler. Başarılarıyla ünlenmiş avukatların büroları, çalışanları, giyimleri, konuşma tarzları kulaktan kulağa aktarılarak bazen üzerinde pek düşünülmeden şablon gibi hayatlara uygulanmakta ve bundan sonuçlar umulmaktadır.
Meslek ustalarının avukatlık kariyeri ile ilgili kazanımları herhangi bir yayına konu edilmediğinden mesleği bırakmaları ile birlikte ulaşılamaz hale gelmektedir. Ne yazık ki avukatlar deneyimlerini ve anılarını yazma ve gelecek nesillere aktarma alışkanlığına sahip değiller. Bu durumun bütün dünya ülkelerinde de böyle olduğunu düşünmemek gerekir. Amazon.com kitapları arasında “lawyer career” araması sonucunda 6.742 eserin listeleniyor olması konu hakkında “kaynak fakiri” olduğumuzun en açık göstergesidir.
Av. Ali Haydar Özkent tarafından yazılan “Avukatın Kitabı” yazıldığı 1940 yılının sosyolojik şartları ve insan ilişkileri ile birlikte düşünülmesi gereken “avukatlık kariyeri” ile ilgili ilk kitaptır. Ancak bu kitaptan sonra tecrübeli meslek mensupları tarafından kaleme alınmış, gerek mesleğin başındaki gerekse meslekte yol almış avukatlara yol gösterecek, verimliliklerini artıracak, mesleklerinin icrasında yeni bakış açıları kazandıracak bir esere rastlamak mümkün olamamaktadır. Bunun bir sebebi olarak yıllar boyunca elde edilen kazanımların tarifi ve dile getirilmesinde zorlanılan “alışkanlıklardan” oluşması gösterilebilir. Daha önce mesleki gelişim konusunda yayın takip etme imkanı bulamamış avukatlardan, mevcut fikirlere yenilerini eklemek varken “yoktan var etmelerini” beklemek de haksızlık olurdu.
Konu hakkında yayın araştırırken rastladığım “Hukukta ve Avukatlıkta Kariyer” kitabı bu nedenle oldukça dikkatimi çekti. İstemeden de olsa yazarının hukukçu olmadığını düşünerek ön yargılar ile yaklaştığım kitabı, yazarı Mehmet Cemil Özden‘in bir kariyer yönetimi uzmanı ve avukat olduğunu fark etmem ile birlikte daha dikkatle ele aldım. Yazarın da kabul ettiği gibi kariyer yönetimi uzmanı olarak bile avukatlık mesleği açısından aynı disiplini uygulayarak sonuçlara varmak hiç kolay değil. Yazar kitabın ilk bölümünde bireysel kariyer yönetimine ilişkin genel açıklamalarda bulunuyor. İkinci bölüm hukuk fakültesi mezunlarının seçebilecekleri meslekler ve ilerleme olanaklarını derliyor. Daha önemli olduğunu düşündüğüm üçüncü ve dördüncü bölümlerde ise; avukatlıkta mesleki gelişim ile meslekte deneyimli avukatların konu hakkındaki görüş ve önerileri yer alıyor.
Avukatlık gibi uzun geçmişe ve yerleşik kurallara sahip bir mesleğe ilişkin kariyer yönetimini 125 sayfalık bir eserde ele alamayacağını kabul eden yazar, konu hakkındaki önerilerini üzerinde fikir yürütmeye elverişli başlıklar halinde kaleme almıştır. Meslekte tecrübeli avukatların önerileri daha çok “olması gereken” yönünden ve meslek kuralları yazmak istercesine kaleme alınmış olsalar da kitabın tamamında olduğu gibi konu hakkında bir başlangıç olması açısından değerli tavsiyeler içeriyor.