Tanıştığım hukuk fakültesi öğrenci ve mezunlarının kafasındaki en büyük sorun: mesleÄŸinin ne olacağını ve ne olması gerektiÄŸini bilememektir. Öğrenci ve stajyerlerin içinde bulunduÄŸu karamsarlığın en büyük sebebi gelecek kaygısı… Yıllık mezun sayıları ile Türkiye’yi bir hukukçu ordusuyla donatan hukuk fakültelerimiz mezunlarını onlara hiçbir gelecek planlaması desteÄŸi vermeden serbest piyasaya bırakıveriyor. Tabii ki kimse bu mezunlara siz fakültede çok yoruldunuz gelin biraz dinlenin alın ÅŸu iÅŸi de yapın demiyor.
EÄŸer hakim savcılık düşünülüyorsa oldukça çekiÅŸmeli geçen bu sınav için çok ciddi ÅŸekilde ve sosyal hayattan koparak çalışmak gerekiyor. Tabii bu arada sınavın ikinci aÅŸaması için siyasi destek arama faaliyeti de yürütülmeli… Büyük ÅŸehirlerde yetiÅŸmiÅŸ ve ailesinden yaÅŸadığı ÅŸehirden ayrılmak istemeyenler de yine ne yapacaklarını tam olarak bilememekle birlikte en kolay meÅŸguliyet olan avukatlık stajına baÅŸlayıp zaman geçirmeye ve bu arada mesleÄŸi tanımaya çalışıyorlar.
Staj yanında çalışılan avukatın işlerinin yoğunluğuna ve çeşidine göre çok yorucu ya da köreltici olabiliyor. Hacizden hacize veya duruşma salonlarının kapısında koşturmak, bir avukatın bürosunda office boy gibi çalışmak ya da sekreterlik yapmak mümkün. Ancak tecrübelerim bu çeşitlilikteki avukat yanında stajın hiçbir türünün stajyer avukatları memnun etmediğini ve umutsuzluklarını artırdığını gösteriyor.
Ä°ÅŸte burada hukuk fakültesi eÄŸitimi sırasında yapılmayan kariyer planlaması ve yönlendirmesini yapma görevi barolara düşüyor. Sel gibi her gün mezun olan hukukçuların iÅŸ ve gelecek beklentilerini, onların en çok yıprattığı ve doygunluÄŸa ulaÅŸtırdığı avukatlık mesleÄŸi karşılamak zorunda kalıyor. Bu durumdan kendini koruması gereken avukatlık mesleÄŸi, stajyerlerine kariyer planlaması desteÄŸi vererek onları yetenekleri ve arzularına uygun mesleklere yönlendirebilmelidir. Bu yönlendirmenin saÄŸlanabilmesi için barolarda “kariyer planlama merkezleri” kurulmalıdır. Avukatların doÄŸal olarak sahip olmaları gereken dayanıklılık, sıkı disiplinli çalışma, insan iliÅŸkilerindeki üstün yetenekler, yaptığı iÅŸi kendiyle özdeÅŸleÅŸtirmeme ve müvekkilinden duygusal olarak bağımsızlık gibi özellikleri edinemeyeceÄŸi her halinden belli olan stajyerler, kamu ve özel sektördeki karakter ve yapılarına uygun mesleklere yönlendirilmeli ve hatta bu sektörlerdeki sınavlara hazırlanmaları için eÄŸitim merkezleri açılmalı ve kurslar düzenlenmelidir. Böylece mutsuz ve mesleÄŸini sevmeyen avukatların sayısı azalacağı gibi mesleÄŸimizdeki her geçen gün büyüyen sorun olan piyasa doygunluÄŸunun da önüne geçilebilecektir. Ayrıca bu merkezler avukat arzı ve talebini buluÅŸturan bir iÅŸ bulma ajansı görevini de yerine getirebilirler.
Bahsettiğim konuya ilişkin en iyi uygulamalar ABD Baroları nezdinde yapılmakta, bu barolar bünyesinde kurulan kariyer planlama merkezleri ile gerek avukat adaylarına ve gerekse çalışan avukatlara kendilerine en uygun mesleği seçme konusunda profesyonel destek vermektedirler. Verilen destek hukuk fakültesi mezunlarının sadece hukuk sektörü içinde alabileceği rollere ilişkin olmayıp, kişinin sahip oldukları doğal yetenekler de dikkate alınarak hukuk dışındaki meslek ve işlere yönlendirme yapılmasını da kapsamaktadır. Böylece mutsuz ve başarısız avukat sayısı azalabileceği gibi, değişik mesleklere hukuk nosyonuyla donanmış yetenekli kişilerin yönlendirilmesi söz konusu olabilmektedir.
Her zamanki gibi bu konu birileri tarafından düşünülmüş kaleme alınmış ve çoktan yayınlanmış durumda. Amerikan menÅŸeli The Complete Lawyer Sitesi avukatların kariyer planlaması konusunda birçok kaliteli makaleyi barındırıyor Yazdığım konuyla en ilgili makale: “Create A New Career Outside The Law“. Zevkle okunacak makaleyi sizlere de öneririm.
Sizler Ankaradaki stajdan memnun deÄŸilsiniz. Ya bizim gibi küçük illerde staj yapanlar… Umutsuzluk had safhada, bulunduÄŸumuz ilde avukatlar faturalarını ödemekte zorlanıyor. Bu ortamda biz nasıl büro kurma ve bu meslekle hayatımızı devam ettirme umudunda olalım ki? Köşe başını hukuk fakültesi yapanları kınıyorum.