Sanık mısınız? Korkmayın bedava avukat var. Maddi durumunuz iyi deÄŸil mi ya da siz iyi olmadığını mı düşünüyorsunuz? Ya da bedavası varken avukata para vermeye ne gerek var diyenlerden misiniz? Ãœzülmeyin sizden ülkemizde çok var. MesleÄŸimiz öyle bir hal aldı ki, bize ne ÅŸekilde ulaÅŸtığını, telefonumuzu nereden bulduÄŸunu bilmediÄŸimiz vatandaÅŸlar arayarak, “avukat beyle görüşmem lazım acil bir sorum var” diye arayabiliyor. Telefonu aldığınızda “sorumu sorabilir miyim” diye izin bile istemeden, sanki sabah programındaki medyatik doktora sorar gibi “benim sorum,…” diye baÅŸlıyor söze. Siz, dur sus diyemeden kendini kaptırıp ateÅŸli ateÅŸli anlatıyor “muhteÅŸem” sorununu. Karşısında “danışma” memuru varmışçasına kibirli ve “çabuk cevap ver” tarzı yaklaşım nedeniyle o anlarda sinirler zaten kaynamaya baÅŸlıyor. Söz kesmemek kibarlığı birkaç dakikaya malolduktan sonra, kendisini yıkan sevabı alıyor: “biz telefonda danışmanlık yapmıyoruz, dilerseniz randevu verelim” Cevap hala cüretkar: “nasıl yani…”, “ben çalışıyorum gelemem”, “bir de  büronuza mı geleceÄŸiz” gibi ÅŸaÅŸkınlıklarla sarsılmış kiÅŸiliÄŸe, son darbeyi ÅŸu ifademiz vuruyor “biz ücretli danışmanlık yapıyoruz…”, Ä°pler kopuyor, ya telefon sertçe kapatılıyor, ya da “ücret mi!” diye samimi bir dumur anı yaÅŸanıyor.
Durumumuzu isyan edercesine anlatan, e-posta gruplarında yazarı belirsiz bir ÅŸekilde dolaÅŸan ve zaman geçtikçe deÄŸiÅŸime uÄŸrayan “Avukat Kullanma Klavuzu” videosunu sizlerle paylaÅŸmak istiyorum:
[vimeo]http://www.vimeo.com/13602824[/vimeo]
Hatta vatandaşımız avukatlık hizmeti ile kendi mesleki maharetini değişmek de isteyebiliyor. Aynı ilk çağlardaki gibi:
Selam. Beni uzun uzun dinleyebilecek ve içinde bulunduÄŸum hukuk sorunumu çözebilecek, ama ücret talep etmeyecek acil bir avukata ihtiyacım var; ankarada yaşıyorum, mesleÄŸim, inÅŸaat tadilat ve onarım, evinizin, iÅŸyerinizin tadilat ve dekorasyon iÅŸlerinde bende size yardımcı olurum, bir düşünün nolur…
Karşılaştığım bu örnekler avukatlık mesleğinin toplumdaki yeri ve kendisine atfedilen rol ve önem hakkında düşünmeme sebep olmakta.
Herhangi bir rahatsızlığı nedeniyle doktora gitmeden önce ödeyeceği parayı hesaba katarak cebine para alan vatandaşımız, avukata danışmak için giderken böyle bir gerekliliği aklına bile getirmiyor. Meslekler arasındaki bu derin farkın sebebi, toplumda yerleşmiş önyargı ve kabullerden başka bir şey değildir. Yine aynı örnek üzerinden düşünmek gerekirse; bir vatandaş doktora ihtiyaç duyduğunda bu meslekten hizmet almaz ya da başvurmazsa kendisi için ciddi tehlikeler oluşabileceğini bilinçaltına yazmıştır. Ama bu bilinçaltı kabulü iş avukatlık mesleğine geldiğinde tam tersine işliyor. Yani burada kendisine ihtiyaç duyulan kişi, mesleği nedeniyle avukat değil, değerli ya da değersiz sorunlarının davaya veya işe dönüşmesi ihtimaline binaen, kendisine ihtiyaç duyulan vatandaş olarak karşımıza çıkıyor. Diğer ifadeyle toplum gözünde avukat ihtiyaç duyulan değil, vatandaşın işlerine ihtiyaç duyan taraf durumundadır. Arz talep dengesinin tersine işlediği bu durumda avukata giden vatandaşın ona bir de para ödemesi ne akıllara geliyor ne de olağan bir durum olarak karşılanıyor. Bu durumda avukatlar, ücretsiz danışmanlık verdiği insanlar arasından ikna edebildiği kişilerin işlerini almaya çalışan bir meslek grubuna dönüşmüş oluyor.
Toplumumuzda oluÅŸmuÅŸ ve avukatların da ister istemez kanıksadığı bu çarpık arz talep dengesi, farkına varılsa, gerekli önlemler alınsa bile kısa vadede tersine çevrilebilecek bir durum gibi görünmüyor. Öncelikle sorunun farkında olunmalı ve bu bilinçaltı kabulünü tersine çevirecek kurumsal yaklaşımlar ve çalışmalar baÅŸlatılmalıdır. Kurumsal kampanyalar ile “koruyucu avukatlık” ve “avukata danışmanın” faydaları topluma basılı ve görsel medya ile anlatılmalı, bu anlatımlar sırasında avukata “ödenecek ücret” ile alınacak hizmet sayesinde kiÅŸilerin muhtemel hak kayıplarından korunarak daha büyük bedellere katlanmaktan kurtulacağı vurgulanmalı, böylece insanların kafasına “avukata ücret ödemesi gerektiÄŸi” aşılanmalıdır. Mesleki sancıların ve kaygıların en yoÄŸun olarak yaÅŸandığı ÅŸu günler, bu yöndeki kampanyalara ve çalışmalara giriÅŸmek için en uygun zamanlardır.